Ενημερωτικό κείμενο για τα MEDICAL REQUIREMENTS

ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ

Οι απαιτήσεις για καταλληλότητα των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, από ιατρικής απόψεως, περιγράφονται στο ICAO Annex 1 “Personnel Licensing“. Η ανάγκη για ανάπτυξη ενός εναρμονισμένου σχεδίου αδειοδότησης ΕΕΚ οδήγησε το EUROCONTROL στην έκδοση σχετικών εγχειριδίων στα οποία να περιγράφονται οι σχετικές απαιτήσεις ιατρικής καταλληλότητας για τους ΕΕΚ των κρατών-μελών του [ European Manual of Personnel Licensing – Air Traffic Controllers, Eurocontrol Safety Regulatory Requirement 5 (ESARR 5) ] .
Με σκοπό τη δημιουργία ενός κοινού ρυθμιστικού πλαισίου για την παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας που να έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα για τα κράτη-μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνέταξε τον Κανονισμό 2096/2005. μέσω του οποίου αναγνωρίζονται και υιοθετούνται οι υποχρεωτικοί όροι του ESARR 5. Δεδομένου του προαναφερθέντος κανονισμού και των υποχρεώσεων που απορρέουν απ’ αυτόν, το EUROCONTROL συνέταξε το “Requirements for European Class 3 Medical Certification for ATCO’ s”.
Τέλος, ακολούθησε η έκδοση της οδηγίας 2006/123/ΕΚ “Κοινοτική Άδεια Ελεγκτή Εναέριας Κυκλοφορίας”, η οποία περιέχει απαιτήσεις σχεδιασμένες να διασφαλίσουν τη χρήση υψηλών κριτηρίων ευθύνης και αρμοδιότητας για την βελτίωση της διαθεσιμότητας των ΕΕΚ και να προάγουν την αμοιβαία αναγνώριση των αδειών. Στο άρθρο 12 της οδηγίας, αναφέρεται ότι τα εκδιδόμενα ιατρικά πιστοποιητικά πρέπει να είναι σύμφωνα με το ICAO Annex 1 και το Requirements for European Class 3 Medical Certification for ATCO’ s και ορίζεται η διάρκεια ισχύος τους (24 μήνες για ΕΕΚ ηλικίας μικρότερης των 40 χρόνων και 12 μήνες για ΕΕΚ ηλικίας μεγαλύτερης των 40 χρόνων).
Συνεπώς οι κάτοχοι αδειών ΕΕΚ απαιτείται να έχουν ελάχιστο επίπεδο ιατρικής καταλληλότητας έτσι ώστε να επιβεβαιώνεται ότι είναι κατάλληλοι για παροχή υπηρεσιών ΕΕΚ και να ελαχιστοποιείται, κατά το δυνατόν, η πιθανότητα να καταστούν, αιφνίδια, ανίκανοι σε τέτοιο βαθμό που να διακυβεύεται η ασφάλεια των αεροσκαφών.

Requirements for European Class 3 Medical Certification for ATCO’ s
Το καθοδηγητικό υλικό αναπτύχθηκε μετά από σχολαστική επισκόπηση των ιατρικών απαιτήσεων Γ’ τάξης τόσο του ICAO όσο και της Joint Aviation (JAR-FCL 3) και εκδόθηκε πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2003. Στην τρέχουσα, βελτιωμένη, 2η έκδοση (2006) περιγράφεται ξεκάθαρα –μεταξύ άλλων- η ατομική ευθύνη σε περίπτωση μείωσης της ιατρικής καταλληλότητας. Αναφέρεται, επίσης, ότι από τη στιγμή που ένα κράτος υιοθετήσει τις απαιτήσεις του εν λόγω καθοδηγητικού υλικού, αυτές θα πρέπει να ισχύουν για όλους τους κατόχους πιστοποιητικών ιατρικής καταλληλότητας. Παρ’ όλα αυτά, αναγνωρίζεται η περίπτωση ύπαρξης ΕΕΚ οι οποίοι βρίσκονται σε μια ιατρική κατάσταση που ήταν αποδεχτή από τις προηγούμενα ορισμένες ιατρικές απαιτήσεις αλλά δεν είναι αποδεχτή από το καινούργιο σχήμα. Σ’ αυτή την περίπτωση και με την προϋπόθεση ότι η ορισμένη Αρχή ικανοποιείται, μπορεί να συνεχιστεί η εφαρμογή των παλιών απαιτήσεων.
Οι Ευρωπαϊκές Απαιτήσεις Ιατρικής Πιστοποίησης [EUROPEAN MEDICAL CERTIFICATION REQUIREMENTS (EMCR)] κατηγοριοποιούνται όπως πιο κάτω : Απαιτήσεις σχετικά με:
Καρδιαγγειακό σύστημα, αναπνευστικό σύστημα, πεπτικό σύστημα, μεταβολικές-διατροφικές-ενδοκρινείς ασθένειες, αιματολογία, ουροποιητικό σύστημα, σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και άλλες μολύνσεις, γυναικολογία, μυοσκελετικές απαιτήσεις, ψυχιατρικές και ψυχολογικές απαιτήσεις, νευρολογικές απαιτήσεις, οφθαλμολογικές απαιτήσεις, απαιτήσεις όρασης, αντίληψη χρωμάτων, ωτορινολαρυγγολογικό σύστημα, απαιτήσεις ακοής και δερματολογικές απαιτήσεις.
Με τον ίδιο τρόπο ορίζονται τόσο οι αποκλίσεις από τις αναφερόμενες απαιτήσεις, όσο και καθοδήγηση για το τι πρέπει να γίνει σε τέτοια περίπτωση. Ενδεικτικά παραθέτουμε μερικές διατάξεις :
Γενικά
· Ο υποψήφιος για απόκτηση ή ανανέωση Ευρωπαϊκού ιατρικού πιστοποιητικού τάξεως 3, παρέχει υποχρεωτικά στον εξουσιοδοτημένο ιατρό εξεταστή (Α.Μ.Ε.) υπεύθυνη δήλωση περί των ιατρικών γεγονότων τον που αφορούν.

· Ο Εξουσιοδοτημένος ιατρός εξεταστής, (Α.Μ.Ε.) αναφέρει υποχρεωτικά στον Τομέα Αεροπορικής Ιατρικής (Α.Μ.S.), κάθε μεμονωμένη περίπτωση όπου υπάρχει αμφιβολία περί της ικανότητος του υποψηφίου όταν αυτός δεν ανταποκρίνεται σε οποιαδήποτε ιατρική απαίτηση. Σ’ αυτή την περίπτωση το ιατρικό πιστοποιητικό θα εκδίδεται υπό την προϋπόθεση ότι η ικανότητα του υποψηφίου για την άσκηση των προνομίων που απορρέουν από την άδεια/πιστοποιητικό ικανότητος, δεν θέτει σε κίνδυνο τον απαιτούμενο βαθμό ασφαλούς άσκησης αυτών.
Καρδιαγγειακό σύστημα
· Για την για πρώτη φορά έκδοση ενός ιατρικού πιστοποιητικού, απαιτούνται ένα τυπικό ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας και ιατρική έκθεση. Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται κάθε τέσσερα (4) χρόνια μέχρι την ηλικία των τριάντα (30) ετών και κάθε δύο (2) χρόνια μετά την ηλικία των 30 ετών καθώς και όπου υπάρχουν κλινικές ενδείξεις.
· Η συνιστά ότι οι κάτοχοι αδείας/πιστοποιητικού ικανότητος Ε.Ε.Κ. που έχουν υπερβεί το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους, πρέπει ν’ ανανεώνουν/θέτουν εκ νέου σε ισχύ αυτά κάθε χρόνο. Μέρος αυτής της ετήσιας επανεξέτασης των υποψηφίων είναι και η διεξαγωγή ενός ΗΚΔ. Ηλεκτροκαρδιογράφημα υπό κόπωση ή άλλη κατάλληλη καρδιαγγειακή δοκιμασία επιβάλλεται:
(α) Όταν υπάρχουν σημεία ή συμπτώματα ενδεικτικά καρδιαγγειακής νόσου.
(β) Για διευκρίνηση ενός ΗΚΔ ηρεμίας
(γ) Όταν ζητηθεί από ειδικό ιατρό (ΑΜΕ) που είναι αποδεκτός από τον AMS .
(δ) Για ηλικία 65 ετών και μεγαλύτερη κάθε 4 χρόνια,
Πίεση αίματος
· Όταν η πίεση υπερβαίνει συνέχεια τα 160 mmHg (συστολική) ή/και τα 95 mmHg (διαστολική), με ή χωρίς θεραπεία, τότε ο υποψήφιος θα πρέπει να κρίνεται ακατάλληλος. Όταν εντοπιστεί το πρόβλημα, ο γιατρός χορηγεί θεραπεία συμβατή με την ασφαλή εκτέλεση των καθηκόντων που απορρέουν από την άδεια ΕΕΚ του υποψηφίου. Η ιατρική καταλληλότητα του υποψηφίου αναστέλλεται προσωρινά λόγω πιθανών παρενεργειών της θεραπείας.

Διαταραχές ρυθμού/αγωγιμότητας
· Κάθε κλινικά σημαντική διαταραχή του ρυθμού/αγωγιμότητας απαιτεί αξιολόγηση από καρδιολόγο αποδεκτό από τον τομέα αεροϊατρικής (A.M.S.).
· Υποψήφιοι με ασυμπτωματική κολπική βραδυκαρδία ή κολπική ταχυκαρδία μπορούν να αξιολογηθούν ως κατάλληλοι, εφ’ όσον απουσιάζει σημαντική υποκείμενη ανωμαλία.
· Υποψήφιοι με ενδοκάρδιο βηματοδότη μπορούν να γίνουν δεκτοί για επαναπιστοποίηση τρεις (3) μήνες μετά την τοποθέτηση του βηματοδότη, υπό όρους.
Καρδιαγγειακό
· Εγγενείς καρδιακές καταστάσεις συμπεριλαμβανομένων και αυτών που χειρουργικά διορθώθηκαν, κανονικά αξιολογούνται υποχρεωτικά ως λόγοι ακαταλληλότητος, εκτός εάν η επίπτωση τους στη λειτουργικότητα είναι ασήμαντη και δεν απαιτείται θεραπεία. Απαιτείται βεβαίως η καρδιολογική αξιολόγηση του υποψηφίου από τον Α.Μ.S. H διακρίβωση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει Doppler ηχοκαρδιογράφημα, ΗΚΔ κόπωσης και 24ωρο ΗΚΔ περιπάτου. Υποχρεωτικός είναι και ο κατά τακτά διαστήματα καρδιολογικός επανέλεγχος του υποψηφίου. Η περιοδικότητα του επανελέγχου ανήκει στη διακριτική ευχέρεια καρδιολόγου αποδεκτού από τον Α.Μ.S.
Αναπνευστικό σύστημα
· Υποψήφιοι πάσχοντες από επαναλαμβανόμενες κρίσεις άσθματος αξιολο-γούνται υποχρεωτικά ως ακατάλληλοι. Η πιστοποίηση υποψηφίου γιά Ευρωπαϊκό πιστοποιητικό τάξεως 3, αποφασίζεται από τον τομέα αεροπορικής ιατρικής (Α.Μ.S), για ασθενή που έχει ήπιο άσθμα με αποδεκτές λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων και θεραπεία συμβατή με την ασφαλή εκτέλεση των λειτουργιών της αδείας/πιστοποιητικού ικανό-τητος.
· Υποψήφιοι που χρήζουν μεγάλης θωρακοχειρουργικής, αξιολογούνται υποχρεωτικά ως ακατάλληλοι γιά το μετεγχειριτικό διάστημα και μέχρι τον χρόνο εκείνο που τ’ αποτελέσματα της επέμβασης δε φαίνεται να επηρεάζουν την ασφαλή άσκηση των προνομίων που απορρέουν από τις άδειες/πιστοποιητικά ικανότητος

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες και άλλες λοιμώξεις
· Υποψήφιος με λοίμωξη ΗΙV με συμπτώματα ενεργού νόσου, όπως AIDS, συνδρομή σχετιζόμενη με AIDS, ή εμπλοκή του κεντρικού νευρικού συστήματος, αξιολογείται υποχρεωτικά ως ακατάλληλος. Εν τούτοις η επαναπιστοποίηση ασυμπτωματικού θετικού HIV υποψηφίου, μπορεί να εξεταστεί.
Γυναικολογία και μαιευτική
· Εάν η μαιευτική αξιολόγηση αποδεικνύει κανονική εγκυμοσύνη, η υποψήφια μπορεί ν’ αξιολογηθεί ως κατάλληλη, το αργότερο μέχρι το τέλος της 34ης εβδομάδος της κύησης
· Οι μεγάλες χειρουργικές γυναικολογικές επεμβάσεις είναι λόγος μη πιστοποίησης. Ο Α.Μ.S. μπορεί ν’ αποφασίσει την επανα-πιστοποίηση, εάν η κάτοχος είναι εντελώς ασυμπτωματική, υπάρχει πολύ μικρός κίνδυνος δευτερογενών επιπλοκών ή επανασυμβάντος και τ’ αποτελέσματα της επέμβασης δε φαίνεται πλέον να επηρεάζουν την ασφαλή άσκηση των προνομίων που απορρέουν από την άδεια / πιστοποιητικό ικανότητος της υποψηφίας

Πηγές Πληροφοριών:
Ø ICAO Annex 1 ¨Personnel Licensing”, 10η έκδοση, Ιούλιος 2006 (διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.hcaa.gr/ICAO στην υποενότητα ICAO Editions, ICAO Annexes, με χρήση του username και password που μας έχει κοινοποιήσει η Δ14)
Ø European Manual of Personnel Licensing – Air Traffic Controllers, 2η έκδοση 2004 (διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.eurocontrol.int/humanfactors/public/site_preferences/display_library_list_public.html)
Ø Eurocontrol Safety Regulatory Requirement 5 (ESARR 5), Έκδοση 2η, 11 Απριλίου 2002 (διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.eurocontrol.int/humanfactors/gallery/content/public/docs/DELIVERABLES/esarr5ed20ri.pdf)
Ø Κανονισμός ΕΚ 2096/2005 (διαθέσιμος στην ιστοσελίδα http://eur-lex.europa.eu/RECH_naturel.do με επιλογή κατηγορίας εγγράφου “Κανονισμός”, έτος “2005” και αριθμός “2096” και επιλογή μορφής εμφάνισης “HTML” ή “PDF”)
Ø Οδηγία 2006/23/ΕΚ 5/4/2006 (διαθέσιμη στην ιστοσελίδα http://eur-lex.europa.eu/RECH_naturel.do με επιλογή κατηγορίας εγγράφου “Οδηγία”, έτος “2006” και αριθμός “23” και επιλογή μορφής εμφάνισης “HTML” ή “PDF”)
Ø Requirements for European Class 3 Medical Certification for ATCO’ s, 2η έκδοση, 2006 (διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.eurocontrol.int/humanfactors/public/site_preferences/display_library_list_public.html)
Ø ATM Competence and Licensing (διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.eurocontrol.int/humanfactors/public/standard_page/ATM_Competence_Licensing.html)

Σχετικές εκδόσεις:
Ø ICAO DOC 8984 “Manual of Civil Aviation Medicine”, preliminary edition, Οκτώβριος 2008 (διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.hcaa.gr/ICAO στην υποενότητα ICAO Editions, ICAO Documents, με χρήση του username και password που μας έχει κοινοποιήσει η Δ14)